"Vluchtgevaar" van Mario Demesmaeker 

Lelie zit in zak en as. Haar vader heeft haar en zijn immer dronken vrouw in de steek gelaten. Lelie is nu helemaal alleen aan de nukken van haar moeder overgeleverd en moet alle rotzooi achter haar rug opruimen. Slapeloze nachten en de eeuwige zorg om haar moeder hebben een nefaste invloed op Lelies relatie en vriendschappen. Lelie wordt bozer en opstandiger naarmate haar moeders drankprobleem erger wordt. Het komt tot een pijnlijke confrontatie tussen moeder en dochter.

Een fragment:

 Als ik halfweg de trap ben, hoor ik het gerinkel van ijsblokjes in een glas en daarna het klotsen van de drank.
Ik kom zo luidruchtig mogelijk de woonkamer binnen. Mama staat bij de barkast. Ze kijkt niet op of om. Ik blijf staan en bestudeer haar gespannen rug. Ze voelt mijn blik en draait zich om. Ik staar eerst demonstratief naar het glas whisky in haar hand  en kijk haar daarna recht in de ogen. Ik word bijna misselijk, zozeer walg ik van haar op dit moment.

 'Wat' zegt ze bits. 'Mag een mens zijn verdriet niet verdrinken?'
Haar verdriet moet onderhand wel verzopen zijn. De fles is al meer dan halfleeg en ik weet dat ze een paar uur geleden nog vol was.

We bezochten Mario Demesmaeker in Sint-Martens-Lennik voor een interview.

Vanwaar kwam het idee voor dit boek?

“ Het idee is gekomen uit een aantal artikels uit kranten en tijdschriften over alcoholmisbruik in Vlaanderen. Dat bezorgde me een soort schokeffect, want daar stond onder andere in dat het probleem groter was dan we gewoonlijk denken. Als je stelt dat de limiet op twee consumpties per dag ligt , dan is er bij velen een probleem dacht ik bij me zelf.  Een tweede punt, dat eveneens aangehaald werd in de artikels, was dat het alcoholprobleem bij vrouwen ook veel groter is dan we durven te denken.
Ik ging nadenken en kwam tot het besluit: “wat met de kinderen van deze alcohollisten”?

Op zo’n moment is de link met het maken van een jeugdboek gekomen.
En zo is ‘Vluchtgevaar’  ontstaan.”


Van in het eerste hoofdstuk grijp je de lezers meteen vast met het alcoholprobleem.

” Dat was de bedoeling. Ik wou direct een beetje de lezers met de neus op de harde feiten drukken,nl. de vader verlaat het gezin. Dat is direct confronterend en het feit dat de dochter Leila die achter blijft dat ook niet ziet zitten omdat ze mee wil. Ze wil ook mee weg maar ze kan niet mee weg. Ze moet daar wel blijven met alle gevolgen van dien voor haar,…
Maar inderdaad, de bedoeling was zeker om met dat eerste hoofdstuk te confronteren en trouwens ook de eerste zin van het boek kan tellen: ‘Mijn moeder is een kutwijf!’.
Ik heb het boek nog maar enkele keren kunnen voorstellen in scholen maar na het lezen van die eerste zin zie je meteen “wat is dat?”. Dan schrikken ze wel wat, maar meteen heb je alle aandacht. “

Het boek is ook bijna volledig in de ik-vorm.

“Door die “ik” is het directer. Al vond ik daarmee zelf dat het gevaar bestaat dat het gelezen wordt  door kinderen die in die situatie zitten en dan moest ik er voor zorgen dat er geen escalerend effect ontstaat. Maar aan de andere kant is het voor de doorsnee lezer ook een beetje meer inleefbaar door het in de ik vorm te schrijven.”

Er wordt veel  met beeldspraak gewerkt, bijvoorbeeld “de vader die als kapitein als eerste het zinkende schip verlaat”.

“ Het moment is heel confronterend want Leila  blijft achter en de vader gaat weg.  Ze had gehoopt dat ze meekon en doordat dit niet lukt, wordt haar probleem groter en gaat ze ook een beetje haar vader haten. “

Je krijgt ook een mooie speling tussen moeder en dochter: het mekaar aantrekken, revolteren en afstoten.

“Het blijft haar moeder!
Ik heb vroeger gewerkt in het MPI “Levenslust” en daar had je ook kinderen die daar zaten waar geen moeder op vader opdaagden. Maar je mocht geen slecht woord over die moeder of vader zeggen, want het bleven hun moeder en vader. Ook al bezochten die  hun maar één keer in het jaar.
Zo gaat het ook in het boek. Het blijft haar moeder, ze blijft hopen dat het tij gaat keren.”

Je krijgt dan ook de verhaallijn met de verliefdheid van Leila met Jonathan.

“Dat is zowat de tweede verhaallijn die in het boek zit. Omdat haar vriend Jonathan het ook allemaal heeft meegemaakt. Daardoor krijg je in het begin van het boek dat hij de ‘bedweter’ speelt (“ik heb het allemaal meegemaakt en je zal wel zien dit en dat zal gebeuren”).
Door dit alles wordt hun relatie verzwaard. Want je kan niet alles vergelijken.”


De verschillende verhaallijnen vloeien mooi in elkaar.

“ Ja, de verhaallijn moeder en dochter, vader en dochter, Leila en tante,…
Dat was niet zo eenvoudig. Ik heb goed moeten nadenken zodat ik niet uit balans ging. Die lijnen moesten op bepaalde momenten stoppen of terug naar elkaar  toegroeien en dat was niet gemakkelijk.
Het heeft toch twee jaar geduurd vooraleer het boek er was. Om het allemaal  goed in elkaar te doen passen.
Op een bepaald moment tijdens het schrijven vond ik zelf dat het verhaal dreigde een complex, hopeloos verhaal te worden en toen dacht ik “dit is veel te zwaar voor kinderen” en heb ik zitten zoeken naar een soort van tegenbalans en dan is die tante in het verhaal verschenen. Met haar specifieke levensstijl, die op momenten hilarisch is, en het revolteren van Leila tegen haar tante met een andere levensstijl. Dat geeft een komisch effect en maakt het verhaal stukken vlotter.

Het was ook niet de bedoeling om een zwaar en complex verhaal te gaan maken waar iedereen, na het gelezen te hebben, met een kater zou achterblijven. Het boek heeft  uiteindelijk daarom ook een soort open einde. Ik ga niet zeggen een happy end, maar zo krijg je toch een verhaal dat in balans zit.”

Ook de cover spreekt weer aan.

“De foto is gemaakt door Koen Broos die ook reeds de cover maakte voor mijn vorige boek ‘Getekend’.  Maar nu heeft hij  er echt veel tijd ingestoken om iemand te vinden die aan het profiel voldeed. Qua kompositie komt alles ook mooi tot zijn recht.”

Met dit boek zal je vele reacties krijgen bij je auteurs lezingen in scholen.
(Zie Mario Demesmaeker bij www.auteurslezinggen.be KLIK HIER)

“Ik ga voor dit boek ook een soort vragen- en opdrachtenlijst maken zodat leraars het boek klassikaal kunnen bespreken.
Want iedereen kent wel zo iemand in zijn familie waarvan hij zegt “eigenlijk drinkt die teveel om goed te zijn”. En dat is nu uiteindelijk een beetje de bedoeling om daar dan een lijst bij te maken met vragen en opdrachten waarbij men wat meer gaat nadenken bij het thema zelf, maar ook een beetje na te denken over het louter literaire aspect van het boek. Want er zijn een aantal zaken waar je de leerlingen kan vragen “waarom doet die schrijver dat?”, zoals “waarom zo een eerste zin?”, “waarom de verwijzing naar een boek van Dimitri Verhulst    ,… Een beetje om te zeggen tegen de kinderen :”ga eens zoeken waarom wordt naar dit andere boek van Dimitri Verhulst verwezen en wat is de link met dit boek?”.  Zo kan je de kinderen literatuur in de ruimere zin bijbrengen. Ze hoeven dat boek dan niet te lezen maar op het internet vind  je dan gemakkelijk waar het boek over gaat met een korte inhoud.”

Heeft u nog even tijd voor een foto?

“Ja hoor, mijn zoontje Robin kan mischien het boek vasthouden.”

Een vlot lezende roman uit de 'Lekker lezen-serie' van uitgeverij De Eenhoorn.
Grote en kleine problemen worden door de hoofdfiguur op een hoop gegooid waardoor ze in een onmogelijk emotioneel netwerk verstrikt raakt.

ISBN: 9789058385154
Uitgeverij: De Eenhoorn
Prijs: € 15,95
Leeftijd: 12-15 jaar
Thema's: Alcoholisme, Verliefd zijn, Opstandig zijn, Adolescentie